1994-cü il sentyabrın 20-də dünyanın tanınmış neft şirkətləri ilə Xəzər dənizinin Azərbaycan sektorunda "Azəri", "Çıraq" və "Günəşli" yataqlarının birgə işlənməsi və neft hasilatının pay bölgüsü haqqında saziş imzalandı. Sonralar ''Əsrin müqaviləsi'' adı ilə tanınan bu saziş Azərbaycanda yeni neft sazişlərinin imzalanması üçün geniş yol açdı. Neft strategiyasının reallaşması sayəsində Azərbaycanın enerji təhlükəsizliyi, dünya birliyində etibarlı ölkə və etibarlı tərəfdaş kimi təqdim olunması təmin olundu.

Ümummilli liderimiz Heydər Əliyev artan neft gəlirlərini ölkə iqtisadiyyatına düzgün istiqamətləndirmək məqsədilə uzunmüddətli neft strategiyası proqramını hazırlamışdır. Uzunmüddətli inkişaf proqramı olaraq həyata keçirilən neft strategiyasının əsas məqsədini öl­kə­nin da­xi­li im­kan­la­rı­nın sə­fər­bər olun­ma­sı və zən­gin neft eh­ti­yat­la­rın­dan Azərbaycan xalqının rifahı naminə sə­mə­rə­li is­ti­fa­də edilməsi təşkil edir. Milli Neft Strategiyasının əsasını xarici sərmayənin və təcrübənin cəlb olunması, çoxvariantlı ixrac sisteminin yaradılması və əldə olunmuş gəlirlərin səmərəli, şəffaf idarə edilməsi və istifadə olunması təşkil edir. 
 
Neft strategiyasının növbəti mərhələsində ölkənin neft yataqlarının xarici şirkətlər ilə birgə işlənməsindən əldə edilən neft gəlirlərinin toplanaraq səmərəli idarə edilməsi, həmin vəsaitlərin öncül sahələrin inkişafına və sosial-iqtisadi baxımdan mühüm əhəmiyyət kəsb edən layihələrin həyata keçirilməsinə yönəldilməsi təşkil edirdi. Bu məqsədlə Heydər Əliyevin 29 dekabr 1999-cu il tarixli 240 nömrəli Fərmanı ilə Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Fondu təsis edilmişdir. Neft Fondunun Əsasnaməsi Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 29 dekabr 2000-ci il tarixli 434 nömrəli Fərmanı ilə təsdiq edilmişdir.

Neft ilə zəngin olan ölkələrdə neft fondlarının, suveren sərvət fondlarının və yaxud  digər bu kimi qurumların təsis edilməsi bu dövlətlərdə neft sərvətlərinin nəsillər arasında bərabər bölgüsünə, onların səmərəli və məqsədyönlü şəkildə idarə edilməsinə şərait yaradır. Hazırda Neft Fondu institusional cəhətdən çox yüksək formalaşmaqla bərabər, ölkə daxilində və eləcə də beynəlxalq səviyyədə tanınmış və vəsaitlərin idarə edilməsi, şəffaflığın təmin edilməsi baxımından digər dövlətlərlə öz təcrübəsini bölüşdürməyə qadir olan bir quruma çevrilmişdir.
 
Bir sı­ra dün­ya döv­lət­lə­rin­də Neft Fon­du ilə ox­şar cə­hət­lə­ri olan ana­lo­ji fondlar fə­a­liy­yət gös­tər­mək­də­dir. Neft Fon­du ya­ra­dı­lar­kən bu fondla­rın təc­rü­bə­sinə istinad etməklə ya­na­şı, yer­li xü­su­siy­yət­lər və möv­cud eh­ti­yac­lar nə­zə­rə alınmış­ və neft gə­lir­lə­ri­nin gə­lə­cək nə­sil­lər üçün top­lan­ma­sı ilə bərabər, bu­gün­kü nə­sil­lə­rin prob­lem­lə­ri­nin həl­li üçün də is­ti­fa­də edil­mə­si­ni nə­zər­də tu­tan bir mo­del se­çil­miş­dir.
 
Yaradıldığı gündən şəffaflıq Neft Fondunun fəaliyyətinin əsas prinsiplərindən biridir. Neft Fondu institusional cəhətdən və şəffaflığın təmin edilməsi baxımından çox yüksək səviyyədə inkişaf  edib, müasir standartlara cavab verən, beynəlxalq səviyyəli maliyyə təşkilatına çevrilib, Azərbaycanın beynəlxalq arenada nüfuzunun artmasına xidmət edən bir çox nailiyyətlər əldə edib.